देख्न छाड्दिन सपना

एकल यात्री

थाके पनि गोडाहरु
गले तापनि शरीरहरु
खाइए पनि ठक्कर
प्रत्यक पाइलामा
अल्मलिए पनि बाटाहरु
प्रत्यक भोडमा
म सार्न छाड्दिन पाइला
म हिँड्न छाड्दिन यात्रा ।

आइपरे तापनि दु:खहरु
खानु परे ता पनि हण्डरहरु
झर्नै परे पनि प्रत्यक चाढाइमा
ओर्लनै परे पनि प्रत्यक उक्लाइमा
म चढ्न छाड्दिन शिखर
म उक्लिन छाड्दिन पहाड ।

अस्ताए पनि सूर्य
ओर्ले पनि घाम
छोपे पनि धर्ती रातले
डुबे पनि वस्ती अन्धकारमा
म गर्न छाड्दिन
विहानीका कल्पनाहरु
म देख्न छाड्दिन उज्याला सपनाहरु

(साहित्य सुस्केराको आठौँ शृङ्‍खलामा वाचित)

गजल

अक्कल लामा

यो शहर फिर्दै आएँ
गाउँघर चिर्दै आएँ

सपना छ थाप्लोभरी
र त नाम्लो भिर्दै आएँ

गाँस, बास, कपासले
मात्र यहाँ पिर्दै आएँ

गावैँ थियो प्यारो तर
वाध्यताले गिर्दै आएँ

(साहित्य सुस्केराको आठौँ शृङ्‍खलामा वाचित)

ए जून !

भूपी शेरचन

मेरो जस्तै ए जून !
झुटो हो तिम्रो हाँसो पनि
फरक छैन तिम्रो र मेरो
भित्र–भित्र रोएर पनि

बाहिरबाट हाँस्ने बानीमा
फरक यति मात्र छ

हामी दुईटाको कहानीमा
कि तिमी रून्छौ

र तिम्रो आँसु शीत बन्छ
म रून्छु

र मेरो आँसु गीत बन्छ ।

घुम्ने मेचमाथि अन्धो मान्छेबाट
सभार: अनाम पुस्तकालय
www.nepalibloglist.blogspot.com

सगरमाथाको सन्देश

कृष्ण प्रसाइ

मलाई धेरै रहर थियो
सगरमाथासंग प्रेम गर्ने -
जानु पर्ने
धेरै समुद्रहरु छिचोलेर -
कस्तो दुर्भाग्य !
जानै सकिन,
अस्ती भर्खर फेरी -
सरक्सान* भनेर
सन्देश पठाएको रहेछ -
मलाई पर्खदा पर्खदै
उ सेतै फुलिसक्यो रे ।

*दक्षिण कोरियाको सबैभन्दा उचाइ भएको पहाड

दक्षिण कोरियाबाट

krishnaprasai@yahoo.com

जीवन र मृत्यु

-निभा शाह

मलाई जीवन पनि मन पर्छ
मलाई मृत्यु पनि मन पर्छ
मृत्यु छ र त जीवन छ
जीवन छ र त मृत्यु छ
तर म दुबैका विरुद्ध लड्छु
जीवन सुन्दर बनाउन
मृत्युसँग लड्छु
मृत्यु सुन्दर बनाउन
जीवनसँग लड्छु
म दुबैका विरुद्ध लड्छु
र अविराम युद्ध लड्छु

अँध्यारोमा जुनकिरी

रचना : आभास
संगीत : रामेश

अँध्यारोमा जुनकिरीको साथ प्यारो लाग्यो
शिखर भने अझै टाढा यात्रा प्यारो लाग्यो ।

बाटोभरी कति भेटें, यात्री सहयात्री
कति छुटे फेदीमा नै, कति चढे माथि
नरोकिएं दु:खमा म, नरोकिएं पीरमा
कहिले पुगें देउरालीमा, कहिले पुगें भीरमा
शिखर भने अझै टाढा यात्रा प्यारो लाग्यो ।

फेरी पनि झेल्नु पर्ला, कैयौं बाधा अड्चन
म त यात्री फुकाउँदै जान्छु सबै वन्धन
तिम्रो पनि शिखर चढ्ने मन भए आऊ
जहाँसम्म मन मिल्छ हामी सँगै जाउँ
शिखर भने अझै टाढा यात्रा प्यारो लाग्यो ।

दुई गजल

सुन्दर शिरीष

जसले बढी पानी भर्छ उसकै भाँडो रीत्तो किन
जो बनाउँछ बाटोघाटो उही हिँड्दा भित्तो किन ?

जो भिजाउँछ पसिनाले यो धर्तीको माटो
उसकै जीवन सखाप पार्दै उसकै उछित्तो किन ?

एक पेट खान पाउने लाउनै एकै धरो
त्यसको लागि राख्नुपर्ने आफ्नै जीवन धितो किन ?

ओ निमुखा ओ गुरुवा अझै तिमीले बुझ्या छैन
जो खान्छ चुसी तिम्लाई उस्कै मनमनितो किन ?

(साहित्य सुस्केरा को तेस्रो शृङ्‍खलामा वाचित)

कलमका निप तिमीलाई संगीन हुने भए
थुइनिदेउ स्पन्दन तिम्रो हियार रुने भए

कलमका जंजिरहरु चुडाल्दा समाजमा
लुटिखाने धन्दाहरु तिम्रो सबै थुन्ने भए

पारीदिन्छौँ छिया छिया शब्दलेनै तिम्रो छाती
विकृतिका जाल अझै समाजमा बुन्ने भए

फोड्नुपर्छ गिद्दे आँखा खोस्ने हाम्रा शान्तिहरु
जानी जानी विध्वंसको कालो अझै चुन्ने भए

शिरीषको फूलहरु घोच्ने काँडो हुन्छ तिमीलाई
खप्नुपर्छ पोलाई त्यो आगूलाई छुने भए ।

(साहित्य सुस्केराको दोस्रो शृङ्‍खलामा वाचित)

को हो तपाई ?

निरज बलामी

मैले ‘अ’ भन्दा
ऊ ‘अनार’ भन्दै कराउँथ्यो
मैले ‘क’ बोल्दा
ऊ ‘कलम’ भन्दै चिच्याउँथ्यो
मैले 'A' भन्दा
ऊ 'Apple' भन्दै उफ्रन्थ्यो

यात्राको एउटा मोडमा
भेट भएको छ फेरि
टाढा भइसकेका अनुहारका आँखा
जुधेका छन् फेरि

चंचल थियो ऊ
शान्त छ
बोलक्कड थियो ऊ
शिष्ट छ
म अझै मास्टर छु स्कूलको
उसको स्थान विशिष्ट छ

पढाएका दिनहरु सम्झिँदै, गुन्दै
माया गरेका क्षणहरु सम्झिँदै, रमाउँदै
गाली गरेका पलहरु सम्झिँदै, खुम्चँदै
म सोध्छु
‘बाबु के छ?’
ऊ हेर्छ पुलुक्क मेरो अनुहारमा र बोल्छ
‘माफ गर्नुहोस् महाशय,
मैले चिनिनँ,
तपाईँ को हुनुहुन्छ ?’

२०६५/०४/०३(गुरुपूर्णिमा)

(साहित्य सुस्केराको तेस्रो शृङ्‍खलामा वाचित)

साहित्य सुस्केराको तेस्रो शृङ्‍खला सम्पन्न

केदार श्रेष्ठ, काठमाडौं,११ श्रावण

विविध साहित्यिक बिधाका रचनाहरु सुन्दै-सुनाउदै हरेक नेपाली महिनाको दोस्रो शनिबार हुने 'प्रगतिशिल साहित्यमा युवा प्रयास' अभियानका साथ संचालित सुन्ने र सुनाउने साहित्य शृङ्‍खला साहित्य सुस्केराको तेस्रो शृङ्‍खला सम्पन्न भएको छ ।

नेपाल मानविकी क्याम्पस (आर.आर.) मा हुने गरेको उक्त कार्यक्रम यसपाली पनि सोही स्थानमा प्रगतिशिल साहित्यकार विश्वविमोहन श्रेष्ठ प्रति समर्पण गर्दै भाद्र महिनाको १४ गते सम्मको लागि सम्पन्न गरिएको छ । उक्त कार्यक्रममा साहित्य सुस्केराको तर्फबाट साहित्यकार विश्वविमोहन श्रेष्ठका दुई कविता वाचन गर्नुको साथै सहभागी साहित्य अनुरागीद्वारा आफ्ना मौलिक रचना वाचन गरिएको थियो ।

गजल

तेजामनु नमर्दो

भ्रष्टचारको कालो जुवा, नार्नेलाई काट् वीर
भोक भोकै जनता सारा मार्नेलाई काट् वीर

फुल्दै थियो सुवासको रङ्गीचङ्गी फूलहरु
नफक्रदै कोपिलामै झार्नेलाई काट् वीर

विजयमान बन भनी हिम्मत मैले दिएको'थे
जनकल्याण कुल्ची देश बिगारनेलाई काट् वीर

राष्ट्रियताले सुसज्जित असल नागरिक हौ भने
देशको अहम माथि उपहास आर्न्यालाई काट् वीर

रगत दिने चलन हाम्रो, पसिना बगाउने
बिदेशमा युवा शक्ती चोर्नेलाई काट् वीर

सितापुर-३, 'के'गाउँ, बाँके, नेपालगन्ज
(साहित्य सुस्केरा को दोस्रो शृङ्‍खलामा वाचित)

हाम्रो जनकवि दुर्गालाल

रचना : राजभाइ जक:मि
संगीत : न्ह्यू बज्राचार्य

राष्ट्रिय-गौरव हृदय-कुसुम हो
हाम्रो जनकवि दुर्गालाल
उसको अनुपम काव्य-गर्भमा
हाँसिरहेछ नयाँ नेपाल ।

निशदिन कविता गुनुगुनु गर्दै
अन्तर्पीडा पोख्दछ उ
देश-हृदयको झललल तस्विर
कविताले नै कोर्दछ उ
बाँचिरहोस् उ सार्थक जीवन
गाऔँ हामी मंगलगान
नेपालीको धर्तीपुत्र
युगवाणीको सिन्धु-विशाल
उसको अनुपम काव्य-गर्भमा
हाँसिरहेछ नयाँ नेपाल ।

काव्य-गगनमा सूर्य भएर
चम्किरहेको ज्वाला त्यो
तीक्ष्ण-कलमको तलवार भिरी
लम्किरहेको योद्धा त्यो
चम्किरहोस् उ भूमण्डलमा
अर्पण गर्छौँ अभिनन्दन
हाम्रो राष्ट्रिय कविता-रत्न
इन्कलावको उच्छ हिमाल
उसको अनुपम काव्य-गर्भमा
हाँसिरहेछ नयाँ नेपाल ।

(साहित्य सुस्केराको दोस्रो शृङ्‍खलामा वाचित)

धर्ती सिंगार्न चाहन्छन्

सन्तोषी श्रेष्ठ

भर्खरै कोपिलाको ढोका खोलेर
संसार चिहाउँदै मुस्कुराइरहेका फूलहरु
धर्तीभरी आफ्ना वासना छर्ने तरखर गरिरहेछन्
नयाँ नयाँ पालुवाहरु, चौतारी र आँगनहरुमा
शीतल बतास बाहाउने प्रयत्न गरिरहेछन् ।

बहेली खेल्दै धानले
भकारीका सपनाहरु फुराइरहेछन्
निरन्तर नदीहरु धर्तीलाई जीवन भर्दै
निस्वार्थ अभिलाषामा पौदिरहेछन् ।

टुकीहरु आफै बल्दै उज्यालो छरिरहेछन्
छानाहरु आफू रुझ्दै ओतिरहेछन्
बाटाहरु हिँड्न पाइलाहरु
शब्दहरु बोल्न ओठहरु
सबै आफ्ना कर्म गर्न खोजिरहेछन् ।

तर यहाँ
सपनाहरु लुटिन्छन
र त फूलहरु भाँचिन्छन
आशाहरु टुक्राइन्छन्
र त बाटाहरु भात्काइन्छन् ।
अझै पनि
फूलहरु, पालुवाहरु, नदीहरु
छानाहरु, बाटाहरु र ओठहरु
धर्ती सिंगार्न चाहन्छन्

संसार बदल्न चाहन्छन् ।
कक्षा ९
गीतामाता उच्च मा.वि.

(साहित्य सुस्केराको दोस्रो शृङ्‍खलामा वाचित)

नयाँ घर बनाऔँ

केदार श्रेष्ठ

थोत्रो भयो हाम्रो घर, मलाई सारै भयो डर
यसलाई भत्काएर लौ बनाऔँ नयाँ घर !

म पर्खाल उठाउँछु, साथी तिमी ढुङ्गा ल्याउ
झ्याल-ढोका ठीक्क ठाउँमा राखी नयाँ घर बनाऔँ !

आफ्नै काठ, आफ्नै माटो, आफ्नै ढुङ्गा राम्रो होला
पौरख आफ्नै लगाएमा घर साँच्चै हाम्रो होला !

अर्काको मुख ताक्न छाडी हामी मिली जग बसालौँ
ब्वाँसालाई छेको हाली सुन्दर जब्बर घर बनाऔँ !

गरेदेखी नहुने रैनछ मोती फल्छ पाखामा
हाम्रो नयाँ घरको गीत गाऔँ एउटै भाकामा !

(बालकोसेली मासिकको पूर्णांक ४७ मा प्रकाशित)

गजल

कोइराला सूर्यकिरण

कहाँ फुल्छे र चादनी जहा फुल्दैन जीवनी
न हर्दि छे उ रोशनी जहा झुल्दैन जीवनी

नवर्सदी उ रागले न मात्नु गर्छे प्रेमले
नडग्मगाई धीर हौ न भै खुल्दैन जीवनी

अछूत को छ प्रेममा विटूलि गर्वमा
अवोध फूल वागमा त्यही भुल्दैन जीवनी

विराज छे उ स्वर्गमा नियाल्न जाउं के गरी
न होउ मूर्ति स्वर्गकी पुजी हुँदैन जीवनी

कटाक्ष गर्नु झैँ झरी रुझाउँदै शरीरमा
उजेलिदै म काखमा फली नुदैन जीवनी

(साहित्य सुस्केराको दोस्रो शृङ्‍खलामा वाचित)

वलिदानी वेग

जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठ

फूल्न त हो है ढक्क फुलेकै
अज बगरमा फूल
तर कसरी म भनूँ कि यही हो
परिवर्तन आमूल

अज तिमीलाई जनताले
जब पहिरायो जीत
अहह ! तिमीले पनि उल्टै पो
गाउन थाल्यौ गीत -

'ब्वाँसोले पनि पाओस बाँच्न
जन्तु हुँदै हो खास
उसले पनि हाम्रो गोठैमा
पाओस् सजिलै बास'

सत्ता - यो नेपाली सत्ता
के हो यसको जात ?
जो आएपनि पाएकै छ
जनताले आघात !

भत्काई नारांहिटिलाई
पारे पनि पातल,
राजतन्त्र मेटिन्न यहाँ है
हुन्न नयाँ नेपाल !

हैन हैन नारांहिटि हैन
राजतन्त्रको बास
त्यसको प्राण त नेताकै हो
राजा बन्ने प्यास !

तर वलिदानी वेग समयको
अब रुक्ने छैन,
बाटो छेक्ने कोही नेता
अब बच्ने छैन !
-प्रथम पटक प्रकाशित
(साहित्य सुस्केराको दोस्रो शृङ्‍खलामा वाचित)

साहित्य सुस्केराको दोस्रो शृङ्‍खला सम्पन्न

काठमाडौं, १४ असार;

उत्साहजनक उपस्थितीका साथ विविध विधाका साहित्यिक रचनाहरु सुन्दै-सुनाउदै हरेक नेपाली महिनाको दोस्रो शनिबार हुने साहित्य सुस्केरा को दोस्रो शृङ्‍खला सम्पन्न भएको छ । उक्त शृङ्‍खलामा नेपाली साहित्यका २१ र अङ्ग्रेजी साहित्यका एक गरी २२ रचनाहरु वाचित भएका छन् भने शृङ्‍खलावद्ध सुनाउने गरी 'माली गाई र गोरु' कथाको स्रस्ट्राबाट नै वाचन सुरु गरिएको छ ।

स्थापित देखी भर्खर साहित्यमा पाइला चालेकाहरु तथा अन्य साहित्य अनुरागीहरुको राम्रो जमघटका साथ सन्चालित उक्त कार्यक्रममा अखिल नेपाल लेखक संघका केन्द्रिय सदस्य तथा साहित्यकार राजभाइ ज:कमीले आफ्ना रचना तथा साहित्य सुस्केरा को लागि जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठले उहाँमार्फत प्रेशित गर्नुभएको कविता वाचन गर्नुका साथै प्रगतिशील साहित्यबारे बोल्नुभयो । शृङ्‍खलामा मौलिक रचना बाहेक अन्य स्रस्ट्राका रचना पनि ससम्मान वाचन गरियो । कार्यक्रममा साहित्यकार जोतारे धाइवा, स्पन्दन-प्रगतिशील साहित्य समाज लगायतको साहित्यिक प्रस्तुतिसहित उपस्थिती थियो ।

सुस्केरा समुहका शुशीला अधिकारीको स्वागत उदघोषण सङ्गै समुहकै केदार श्रेष्ठद्वारा सन्चालन गरिएको कार्यक्रम श्रावण महिनाको दोस्रो शनिबार(११ गते)सम्मको लागि समापन गरिएको छ ।

" प्रगतिशील साहित्यमा युवा प्रयास "

साहित्य सुस्केरा

(सुन्ने-सुनाउने साहित्यिक शृङ्‍खला)

"प्रगतिशील साहित्यमा युवा प्रयास" अभियानका साथ हरेक नेपाली महिनाको दोस्रो शनिबार हुने "साहित्य सुस्केरा" (सुन्ने-सुनाउने साहित्यिक शृङ्‍खला) को दोस्रो शृङ्‍खला निम्न मिती र स्थानमा हुने हुनाले आफ्नो मौलिक लेख-रचनाका साथ सहभागी हुन हार्दिक आमन्त्रण गर्दछौं ।


मिती : २०६५ असार १४ गते (दोस्रो शनिबार)
समय : दिनको ठीक २:00 बजे (तोकिएकै समयमा हुने)
स्थान : नेपाल मानविकी क्याम्पस (आर.आर.)
कोठा नं १४

साहित्य सुस्केरा परिवार

sahityasuskera@gmail.com
www.sahityasuskera.blogspot.com

नयाँ सुट

कृष्ण बजगाईं

पियनले नयाँ टाई लगाएर आएपछि कार्यालयमा तुरुन्तै खासखुस सुरु भईहाल्यो- “पियनले टाई त्यो पनि नयाँ !” त्यो कुरो सेलाउन नपाउँदै खरदारले पियनको टाईसँग मिल्ने नयाँ सर्ट लगाएको देख्दा कुरो उनी तिर बढ्यो । लौ, गर्मीमा स्टोरकिपरलाई नयाँ कोटमा देख्दा बाँकी कर्मचारीहरु आश्चर्यचकित भए । झन् कोटसँग ठ्याक्कै मिल्ने कपडाको पेण्टमा लेखापाललाई देख्दा कुराले अर्कै मोड लियो ।
यो कुरो अब कर्मचारीहरुमा मात्र सिमित रहेन । चचाचुमा (चम्चागिरी चाकडी र चुक्ली) चालू एक कर्मचारीले पियनको टाईदेखि लेखापालको नयाँ पेण्टसम्मको कुरा फुलबुट्टा भरेर हाकिमलाई बेलीबिस्तार लगाए । यस्तो कुरा थाहा पाउदा हाकिमलाई उठ्नसम्मको रिस उठ्यो । हाकिमले ती कर्मचारीहरुलाई एकैपटक आफ्नो कार्यकक्षमा बोलाए ।
लहरै लाम लागेर उभिएका ती कर्मचारीहरुको पहिरनमा हाकिमले एक नजर लगाए । आफ्नो नापको कपडा ती कर्मचारीहरुलाई कति पनि नसुहाए जस्तो लाग्यो हाकिमलाई । आफ्नो छवि यसरी ती कर्मचारीहरुमा सर्लक्क बाँडिएको देखेर उनी छक्क परे । आफूलाई आउने उपहार कोशेली तथा नगद बाँडिदै आउँदा यति धेरै चुहावट हुँदो रहेछ भन्ने कुरा थाहा पाउँदा हाकिम बडो दुःखी भए ।

सभार : कथाकुथुङ्ग्री (यो लघुकथा यन्त्रवत लघुकथा संग्रहमा संग्रहित छ ।)

गजल

गंगाकुमारी राई 'सुम्निमा'

रौनकको मात लाग्दा नाचेकोमा गर्व छैन
मर्नदेखि डराएर बाँचेकोमा गर्व छैन ।

चुनौतीका पाइलाहरु बढाए त भन्थें हुँला
तीखो काँडा टेकिएर भाँचेकोमा गर्व छैन ।

प्रगतिमा लागिएन, असन्तुष्टी यस्तै-यस्तै
आदर्शहिन रुखो हाँसो हाँसेकोमा गर्व छैन ।

भोलिवादी आफ्नै बानी दिक्क लाग्छ आँफैसंग
गगनचुम्वी मनहरु साचेकोमा गर्व छैन ।

सपनाका महल अझै यथार्थमा पूर्ण छैन
काल्पनिकतासंग नाता गासेकोमा गर्व छैन ।

(सहित्य सुस्केरा को प्रथम शृङ्‍खलामा वाचित )